دبستانی بودم و کلاس سوم. ترکیبی از درسخوانی با خجالت و کمحرفی، از من دانشآموزی ساخته بود بیحاشیه و مورد پسند آموزگاران.
روزی از روزها امتحان دیکته را داده بودیم و معلممان پس از آنکه ما را سرگرم رونویسی از کتاب فارسی کرده بود، داشت برگههایمان را تصحیح میکرد.
در حال نوشتن بودم که صدایم زد و اشاره کرد که بروم کنار میزش. جلو رفتم و چشمم به برگهام افتاد که مقابل خانم معلم روی بقیهٔ برگهها قرار داشت. با نگاهی پرسشگر به چشمهایش زل زدم. گفت: «بیا جلوتر».
با تردید و نگرانی نزدیکتر رفتم. از کنار صورتم دستش را زیر مقنعهام برد، لالهٔ گوشم را گرفت و محکم فشار داد.
انتظار هر چیزی را داشتم، به جز تنبیه. تنبیهی که نه سابقه داشت و نه دلیلش را میدانستم. صورتم داغ شد، بغض گلویم را گرفت و اشک در چشمانم جوشید.
تعجب بقیهٔ بچهها هم دست کمی از خودم نداشت. همهمه و سپس سکوت سنگینی بر کلاس حاکم شد. در حالیکه پشت به آنها و رو به معلم ایستاده بودم در ذهنم واکنششان را مجسم میکردم و هاج و واج منتظر بودم تا علت خطایی که مرا مستوجب این تنبیه کرده بود را بدانم.
خانم معلم برای آنکه از تأثیرگذاری عمل مقتدرانهاش مطمئنتر شود، گوشم را دستگیرهای کرد و با کشیدنش به سمت خود، مرا جلوتر برد و سرم را روی برگهام خم کرد.
با اشارهٔ نوک خودکار، کلمهٔ «موفقیت» را که دورش خط قرمزی کشیده بود، نشانم داد. از پشت پردهای از اشکهای فرونریخته، آن را خواندم. کاملاً درست نوشته شده بود. حتی تشدیدش را هم فراموش نکرده بودم. تعجبم دوچندان شد، اما نتوانستم چیزی بگویم. سپس چند سطر پایینتر با خودکارش به «موفقیت» دیگری اشاره کرد که زیرش خط قرمز پررنگی کشیده بود.
با لحن تهدیدآمیزی گفت: «وقتی اون بالا میدونستی که موفقیت دو تا تشدید داره، چرا این پایین فقط با یه تشدید نوشتیش؟»
چند ثانیهای در همان حال نگهم داشت و سپس گوشم را رها کرد و گفت: «امروز گوشتو پیچوندم که تا آخر عمر یادت بمونه موفقیت دو تا تشدید داره.»
زیر برگهام نوشت: «۱۹/۵ بیشتر دقت کن.» و آن را روی برگههای تصحیح شده گذاشت و با تحکم گفت: «برو بشین.»
معلم عزیزم، خیالت آسوده باشد، به هدفت رسیدی. پس از سی و اندی سال از آن روز هنوز هم درست را خوب به خاطر دارم.
هر چند نگفتی و هنوز هم درست نمیدانم «موفقیت» چیست و چگونه به دست میآید، هر چند الان دیگر حتی همان یک تشدید را هم بر رویش نمیگذارم، اما مطمئن باش که تا زندهام به یاد خواهم داشت که «موفقیت» کلمهای است که حداقل آن وقتها* با دو تشدید نوشته میشد.
* علاوه بر آنکه در کتابهای درسی کنونی تشدید دوم در کلماتی مانند «موفقیت» و «اهمیت» حذف شده است، در شیوهنامههای تصحیح املا نیز «تشدید» فاقد ارزش املایی دانسته شده و به آموزگاران توصیه میشود نگذاشتن تشدید بر روی کلمات را غلط املایی به حساب نیاورند.